Nu de Kampioensschaal na 7 jaar weer terug in de Arena is zal het zomerreces gebruikt moeten worden om ook organisatorisch door te pakken en de balans te vinden tussen vereniging en beursgenoteerd bedrijf. Daar hoeft je geen cybernetica voor gestudeerd te hebben.  Daar waar de huidige directie en haar toezichthouder zowel op technisch als financieel beleid opzichtig gefaald hebben zal nu een voetbalecosysteem neergezet moeten worden waar geen ruimte voor persoonlijke belangen meer zal zijn. De toezichthouders hebben hun  late conclusies getrokken en vertrekken, de directie dient inclusief plucheklever Henri van der Aat in zijn geheel af te treden.

Niet geheel onwillekeurig dwalen mijn gedachten af naar november 2008, het jaar dat Ajax met Aegon het meest lucratieve sponsor contract ooit sloot. En het jaar ook dat Ajax voor het eerst de gevolgen van de beursnotering uit 1998 en het gestaag afgegleden technische beleid onderzocht. De uitkomst daarvan werd gepresenteerd in het rapport Coronel.  Het is een gotspe dat de man die dat ambitieuze rapport en de aanbevelingen schreef er nauwelijks uitvoering aan heeft kunnen geven maar er 6 jaar later zelf wel nog steeds zit. Geen van de mede door hem aangestelde directieleden heeft de afgelopen pakweg 4 jaar in die lijn gehandeld laat staan een prestatie van belang geleverd. Ergo er schijnt volgens beursdeskundigen 85 miljoen euro weggepist te zijn.

Gepruts

En dat enorme gepruts begon allemaal met het ontslag van de man die juist de NV Ajax de wel juiste zakelijke impulsen (Aegon) gaf, algemeen directeur Maarten Fontein.  Ledenraden en aandelen issues passen niet bij elkaar en elk besluit wat vanuit deze geforceerde cohesie wordt genomen heeft vrijwel altijd een onjuist motief. Die bestuursdiscrepantie en de falende TD Martin van Geel kostte Fontein de kop. De toenmalige voorzitter John Jaakke kon Fonteijn niet uit de wind houden en trad zelf na een storm van kritiek af. De waardering voor Maarten Fontein kwam eigenlijk achteraf. Via AZ  is Fontein uiteindelijk een zeer gewaardeerd lid geworden van de UEFA en de ECA. Wellicht is terugkeer van Fontein weer een optie in een nieuwe zakelijke structuur zonder oud zeer?

Schisma

Er moet nu een organisatorisch schisma plaatsvinden bij Ajax. Een algemeen directeur kan naast de operatie niet de eindverantwoording hebben voor het technisch beleid van de voetbalvereniging Ajax maar dient primair de NV  te managen. Het bestuurslid technische zaken, bij voorkeur Johan Cruijff, en de nieuwe voorzitter van Ajax sturen een technisch directeur en de vereniging aan. Het bestuurslid operationele en financiele zaken zorgt dat de  Algemeen Directeur van de NV Ajax  naar behoren functioneert. De AD heeft uitsluitend managers die uitvoering geven aan het door de commissies bepaalde beleid. Die commissies zijn doorslaggevend voor de stabiliteit van Ajax. Risico management is verder een heel belangrijk maar onderschat topic voor voetbalclubs welke hun natuurlijk opportunisme gewogen moeten zien worden door  een breed platform van bestuurders (RvC) die uitsluitend de benodigde financiele en technische parameters aanbrengen en controleren. Daarachter bevinden zich de ledenraad die vooral voetballend meekijkt en een raad van aandeelhouders die de operationele gang van zaken onder de loep houdt.

Voetbalclub

Een heldere (re)constructie en logische ontvlechting. Want kort door de bocht gesteld heeft Frank de Boer meer invloed op het financieel beleid van Ajax dan een financieel directeur. Hij bepaald het resultaat, heeft als geen ander invloed de waarde van de spelers en dus het grootste effect op de inkomsten en de boekhouding. Ajax is hoe dan ook geen beursgenoteerde onderneming voor monetaire freaks en/of pluchegeile veelal uitgerangeerde bestuurders uit het bedrijfsleven maar in de eerste plaats een voetbalclub met een achterban van 4 miljoen fans! De rest is feitelijk formaliteit.

Ajax moet vanaf nu in het actuele tijdsbeeld geplaatst en puur op voetbaluitgangpunten geleid worden. Gesteund door betrokken bestuurders en loyale integere werknemers die zelf het onderscheid tussen technische en financiele verantwoordelijkheden niet hoeven te maken. Ajax streeft vanaf nu geen andere winst na dan die op zijn sportieve tegenstanders.  Wel of niet beursgenoteerd. De NV Ajax bestaat niet, de voetbalclub Ajax wel en hoe….